🧠 #ابوحامدمحمدغزالی (۴۵۰–۵۰۵ق)، فقیه، متکلم، فیلسوف و عارف برجستهٔ ایرانی و از تأثیرگذارترین اندیشمندان جهان اسلام در قرون پنجم و ششم هجری بود.

💠 غزالی در إحیاء علوم الدین درباره لعن قاتل امام حسین علیه السلام از یک مسئولیت اخلاقی سخن می‌گوید:

قاتل الحسين إن مات قبل التوبة لعنه الله، لأنه يحتمل أن يموت بعد التوبة...

📚إحياء علوم الدين، ج9 ص20

قاتل حسین را در صورتی می‌توان لعن کرد که پیش از توبه مرده باشد؛ زیرا احتمال دارد پس از جنایت توبه کرده باشد.

در نتیجه یزید را نباید لعن کرد چون ممکن است قبل از مرگ توبه کرده باشد.

او در ادامه می‌گوید:

وليس في السكوت خطر، فهو أولى.

در سکوت خطری نیست؛ پس سکوت بهتر است.

📚همان

⁉️اما همین غزالی،درباره دستور معاویه برای علی علیه السلام سکوت می کندو هنگامی که به نزاع علی علیه السلام و معاویه می‌رسد، می‌نویسد:

وما جرى بين معاوية وعلي رضي الله عنهما كان مبنياً على الاجتهاد لا منازعة من معاوية في الإمامة

📚إحياء علوم الدين، ج۲ ص۹

آنچه بین معاویه و علی رضی‌الله عنهما رخ داد، بر اساس اجتهاد بود، نه اینکه معاویه در مورد خلافت با کسی منازعه داشت.

🟥در چارچوب نظریه #اهل‌سنت درباره اجتهاد، اگر دو #مجتهد درباره یک مسئله شرعی اختلاف کنند، ممکن است یکی به حق برسد و دیگری خطا کند؛ حتی در صورت خطا نیز اصلِ اجتهاد با «عناد و هواپرستی» یکی نیست و در اصل آنچه رخ داده براساس مصلحت است. (با این قاعده باب توجیه هر خطا از جانب خلفا را باز گذاشتند)

⚠️ بنابراین بحث اصلی، صرفاً «لعن یا عدم لعن» نیست؛ بلکه بحث بر سر مرز میان دوگانگی برخی متفکران اهل سنت چون غزالی در اجتهاد و مسئولیت اخلاقی است.

#نقدوبررسی

#تاریخ_اسلام

_____________________

🆔@MKeshavarzHafdani

https://eitaa.com/MKeshavarzHafdani